Vrygemaak om te bely

Vrygemaak om te bely: Elsje Büchner

Van die een uiterste tot die ander uiterste

Die Reformasie het ons vrygemaak van die kettings van ʼn lewe waarin jy letterlik met geld moes betaal vir jou sondes. Dit het gelowiges se oë vir die radikaliteit van God se genade oopgemaak. Maar beteken hierdie insig dat sondebelydenis dan nie meer nodig is nie of verskraal is tot ʼn vinnige sin aan die einde van ʼn gebed: “Here, vergewe my my sondes?”

Ons kan na 500 jaar twee vrae vra:

1. Het ons van die een uiterste tot die ander uiterste beweeg? Van betaal-vir-jou-sondes, tot ʼn lewenstyl waar alles maar reg is?

2. Hoe bely ek vandag my sonde eerlik en opreg voor die Here? Martin Luther het gesê: “As Christen moet jy lewenslank in berou lewe,” of anders gestel: “Jou sondes bely.” Maar belydenis kom deesdae nie so maklik nie, want in 2017 is baie dinge maar reg. Vandag vra mense ook nie maklik verskoning nie en bely nie maklik hulle sonde nie.

ʼn Blik terug in die geskiedenis

In die film Luther sien ons hoe Martin Luther met die duiwel worstel. Dit is nogal ontstellende tonele. Luther het nie gevra: “Gaan ek nie sondig nie?” maar “Wanneer gaan ek sondig?”

Hy het ook ontdek: “Om as Christen te lewe, beteken dat jy lewenslank belydenis en berou moet doen.” Hy het iets verstaan van die waarheid wat ons ophou verstaan het. Genade is nie goedkoop nie. Genade is juis duur.

Om eerlik voor drie-enige God te kan leef, beteken nie dat alles maar reg is nie, maar eerder om eerlik voor God met ons gebrokenheid te lewe. Om uit God se genade te leef, die groot tema van die belydenis, is om met ons eie sondigheid en broosheid voor God te lewe. Ons kan nie ons broosheid van God se genade skei nie. Ons moet ewe eerlik voor God oor ons foute en sondigheid kan staan.

Luther was nie bereid om met geld vir sy sonde te betaal nie, maar hy het steeds geweet dat God se genade daarvoor genoeg is. God se genade maak ons vry om eerlik en berouvol voor Hom te kan staan en ons sondes te bely. Want dan kan ons geestelik groei.

Die Skrif help ons hiermee. Lees 1 Johannes 1:5-10 en 2 Korintiërs 7:9−11.

“Maar as ons ons sondes bely – Hy is getrou en regverdig, Hy vergewe ons ons sondes en reinig ons van alle ongeregtigheid. As ons beweer dat ons nie gesondig het nie, maak ons Hom tot leuenaar en is sy woord nie in ons nie” (1 Joh 1:9−10).

Hoe lyk 2017 – presies 500 jaar na die Reformasie?

As ʼn mens na Luther se 95 stellinge kyk wat hy teen Wittenberg se kerkdeure vasgespyker het, sien jy dat hy telkens die genade beklemtoon, maar terselfdertyd sê dat ons sondaars is. Dit beteken dat ons vrygemaak is om eerlik met ons gebrokenheid voor God te staan en ons gebrokenheid voor Hom bely. Want dit maak ons uiteindelik vry! Moderne mense het verleer en vergeet om te bely. Om ekskuus te vra is meer as net ʼn paar mooi woorde.

Hoe lyk en klink ʼn eerlike belydenis wat ons vrymaak?

1. Wees bereid om jou spyt opreg uit te spreek – teenoor God en jou medemens

Dit is die eerste stap wat ons bereid moet wees om te neem. In baie situasies is mense nie in staat om hulle foute reg te maak nie en is dit die spreekwoordelike water onder deur die brug. Maar as mense net sou sê dat hulle jammer is, sou dit dinge al beter maak. En bedoel dit, laat jou oë en liggaam sáám praat!

2. Aanvaar verantwoordelikheid vir jou dade

Mense sal die egtheid van jou verskoning beter glo, as jy bereid is om verantwoordelikheid vir jou foute te aanvaar. Dit is nie ʼn teken van swakheid nie, maar juis ʼn teken van geestelike volwassenheid. Jou man, jou vrou, jou kind, jou vriend of kollega sal meer van jou dink as jy erken dat jy ook verkeerd kan wees en foute maak.

3. Wees bereid om jou foute reg te maak

In naby verhoudings moet vertroue herstel word. Iemand vertel die storie hoe ʼn motor een Oukersdag tot binne-in hulle sitkamer gery het toe die bestuurder nie sy draai kon kry nie. Die sitkamer het letterlik van sy fondamente af geskuif! Soms kry ons verhoudings so seer soos wanneer ʼn motor tot binne-in ons sitkamer ry. Dan moet mens steentjie vir steentjie weer aan die verhouding bou. Die genade is dat dit ʼn beter en mooier sitkamer sal wees as mens hard en reg werk. Maar dan moet jy verantwoordelik neem. Soms is daar net ʼn kraak in die venster en is die fout kleiner om te herstel. As jy ʼn erge fout gemaak het, as ʼn lorrie die verhouding getref het, het jy baie om reg te maak. Dan sal jy steentjie vir steentjie weer aan die verhouding moet werk. As die fondamente geskuif het, sal jy die persoon opnuut van jou liefde moet verseker. Maar dit neem nie die genade weg nie. Genade en verantwoordelikheid staan nie teenoor mekaar nie.

4. Die ander persoon moet kan sien dat jy regtig jammer is

“Ja-ja, sorrie man”, en dan doen hy/sy weer presies dieselfde ding. As jy jou maat om verskoning vra en dieselfde ding oor en oor gaan doen, kry jou maat net een boodskap: Jy is nie regtig jammer nie.

5. Vra om vergifnis en spreek mekaar vry

Iewers, toe ons klein was, het ons die woorde geleer: “Vergewe ons asseblief ons menigvuldige sonde,” en dan hardloop ons aan. Ons moet leer om meer spesifiek in ons sondebelydenis te wees en hierdie woorde ook vir mekaar en vir God te vra. As ons verstaan dat God ons vrygemaak het, dan kan ons in ons vodde voor die Here gaan staan. Maar dan moet ons mekaar ook vryspreek. Net soos God ons uit genade vryspreek.

6. Kom ons wees sagter met mekaar

In Matteus 18:21-38 lees ons van ʼn amptenaar wat die koning om genade gaan smeek het, maar nie bereid was om sy kollega genadig te wees nie. Ons kan tog so hard en ongeduldig teenoor mekaar wees. As iemand nou weer ʼn foutjie voor jou maak as jy op pad is, glimlag maar. Volgende keer is dit jy. Kom ons help mekaar om ʼn sagter kultuur in ons omgewing en land te skep.

God is die Een wat ons vergewe het, daarom moet ons mekaar ook vergewe. Soms is dit moeilik, maar vergifnis maak vry. Dit is nie alleen lekker of goed om sonder kettings te leef nie – dit vervul ons ook met vreugde!

7. Vrygemaak om my geloof te bely

ʼn Vrygemaakte mens, wat van sy/haar sondes verlos is, het ook die genade van die Heilige Gees ontvang om sy/haar geloof te kan bely en te kan sê: “Jesus is die Here!” Ons belydenisskrifte help ons om die kernwaarhede in ons geloof te verword. Maar die belangrikste is egter dat jy as ʼn vrygemaakte mens, wat jou sondes eerlik voor God kan bely, ook voortdurend jou geloof voor die wêreld moet bely deur woord en daad. So verkondig ons aan ʼn stukkende wêreld dat ons regtig uit genade leef en hierdie genade wil uitleef en deel.

“[E]n niemand kan sê: ‘Jesus is die Here’ nie, behalwe deur die Heilige Gees”  (1 Korintiërs 12:3).

Vrae vir verdere besinning:

Hoe kan ons ons kinders leer om hulle foute voor God en teenoor mekaar te bely?
Maak 1 Johannes 1:8−10 deel van jou daaglikse stiltetyd. Gaan staan eerlik voor God – Hy is getrou en regverdig.
Lees Filippense 3:8. Praat met mekaar oor hoe jy jou verhouding met Jesus Christus kan uitleef en in die openbaar kan bely.

Share this post